Nowy Jork, część 2: o perspektywie

Perspektywa kojarzy mi się przede wszystkim z fotografią. Czasem wystarczy przesunąć się o krok by scena nabrała zupełnie innego znaczenia. Robisz zdjęcie i gotowe, masz pamiątkę. A jak karmić pamięć obrazami zwiedzanego miasta, tak wielkiego i ciekawego jak Nowy Jork? Nie ma tu jednej, dobrej odpowiedzi. Pokażę Ci za to z jakich perspektyw je poznawałam.

Z poziomu ulicy: Dolny Manhattan

To południowa część Manhattanu, zajmująca mniej-więcej ten sam teren co XVII-wieczny Nowy Amsterdam. Obecnie jej granice wyznacza 14 ulica, rzeki Hudson i East, oraz zatoka. To tutaj znajdziesz sławną Wall Street, Światowe Centrum Handlu, czy Bank Rezerwy Federalnej. Tutaj ulice mają nazwy.

Nowojorska Giełda widziana ze schodów Federal Hall. Po prawej pomnik George'a Washingtona, który w tym budynku został zaprzysiężony jako pierwszy prezydent USA.

Nowojorska Giełda widziana ze schodów Federal Hall. Po prawej pomnik George’a Washingtona, który w tym budynku został zaprzysiężony jako pierwszy prezydent USA.

Ale to jedynie FiDi – czyli Financial District, wysunięty najbardziej na południe. Idąc nieco dalej na północ, zobaczysz sądy i urzędy, w tym nowojorski ratusz. Chcący zostać w klimacie XIX-wiecznej architektury możesz udać się do dzielnicy Tribeca (położonej po zachodniej stronie) lub w okolice mostu Brooklyńskiego (Pearl St, South St) gdzie znajdziesz najstarsze zabudowania w tej części miasta.

Jeden ze starych budynków przy Broad St. Za nim widać 55 Water Street - siedzibę S&P.

Jeden ze starych budynków przy Broad St. Za nim widać 55 Water Street – siedzibę S&P.

Dolny Manhattan jest architektonicznie eklektyczny. Drapacze chmur żyją tu w harmonii z historycznymi budynkami udającymi Imperium Rzymskie (patrz budynek Giełdy). Można dostać zawrotu głowy od potężnych siedzib korporacji i banków. Co ciekawe, dwa najwyższe – po One WTC – budynki w FiDi zostały zbudowane w 1930 (40 Wall St) i 1932 (70 Pine St) roku. W ziemię wbijają szklane One Chase Manhattan Plaza, One Liberty Plaza, 200 West Street (siedziba Goldman Sachs). To tutaj, z poziomu ulicy, dobitnie zdajesz sobie sprawę ze swojej małości względem korporacyjnych/bankowych/ubezpieczeniowych machin.

Z góry: Top of the Rock

Chcący zmienić perspektywę i dorównać wysokości wieżowców Dolnego Manhattanu, masz do wyboru One World Observatory, Empire State Building lub 30 Rockefeller Plaza (znany również jako GE Building lub 30 Rock). Ja wybrałam Top of the Rock, czyli dach Rockefeller Plaza. Powód? Widać z niego Empire State Building i Central Park. Koszt: $30 oraz gorszy widok na Chrysler Building i Dolny Manhattan.

Widok na południe z Top of the Rock. Po prawej Bank of America, w głębi Empire State Building, a za nim One WTC. Znajdziesz Statuę Wolności?

Widok na południe z Top of the Rock. Po prawej Bank of America, w głębi Empire State Building, a za nim One WTC. Znajdziesz Statuę Wolności?

Central Park widziany z Top of the Rock. Po lewej rzeka Hudson.

Central Park widziany z Top of the Rock. Po lewej rzeka Hudson.

Majestatyczny 30 Rock (ukończony w 1933 roku) znajduje się w sercu Rockefeller Center – kompleksu 19 budynków rozciągającego się pomiędzy Piątą i Szóstą Aleją (od 48 do 51 ulicy). 30 Rock czaruje przede wszystkim szczegółami i ornamentami (jak na Art Deco przystało). Moją szczególną uwagę przykuł cytat z Księgi Izajasza (Iz 33, 6) umieszczony we fryzie nad wejściem („Wisdom and Knowledge shall be the stability of thy times”), wskazujący na odpowiedzialność wiedzy i nauki.

Fryz "Wisdom" nad wejściem do 30 Rock autorstwa Lee Lawrie.

Fryz „Wisdom” nad wejściem do 30 Rock autorstwa Lee Lawrie.

Bilety sprzedawane są na konkretną godzinę – i nie ma szans by ochrona wpuściła kogoś wcześniej. Pocieszeniem za to jest nielimitowany czas jaki można spędzić na dachu. Podziwianie Nowego Jorku z wysokości ponad 70 pięter jest bardzo czasochłonne…

Dolny taras widokowy i miejska dżungla

Dolny taras widokowy i miejska dżungla

P.S. Kojarzysz pewnie zdjęcie Lunch atop a Skyscraper. To w takim razie ciekawostka: zostało wykonane podczas budowy 30 Rock przez Charlesa C. Ebbetsa 20 września 1932 roku.

Zaglądnij do środka: witamy w Chrysler Building

Zmieniamy perspektywę po raz kolejny. Wchodzimy do środka jednego z najbardziej ikonicznych budynków NYC.

Chrysler Building został zaprojektowany przez Williama Van Alena na zamówienie Waltera P. Chryslera. Ukończony został zaledwie w dwa lata. Jak podaje Wikipedia, w ciągu tygodnia gotowe były 4 pięta. Był on najwyższym budynkiem świata przez niespełna rok (ustąpił tego zaszczytu w 1931 na rzecz Empire State Building). Służył jako siedziba Chrysler Corporation do lat 50-tych. Do dziś pozostaje najwspanialszym przykładem architektury w stylu Art Deco.

Ikoniczny Chrysler Building

Ikoniczny Chrysler Building

Ściany lobby wykonane są z rudawo-bursztynowego afrykańskiego marmuru. Podłoga, również marmurowa, jest jasna. Co zaskakujące – nie ma żadnych dywanów ani wykładzin, tak uwielbianych i wszędobylskich. Elegancji dopełnia ciepłe, stylowe podświetlenie (które wiele jasności nie daje) i chromowane ornamenty. Przestrzeń malują symetrie.

Wyjście z Chrysler Building na Lexington Avenue

Wyjście z Chrysler Building na Lexington Avenue

Na suficie podziwiać możesz mural przedstawiający robotników budujących wieżowiec oraz samoloty. Całą strukturę scen, geometrycznie oddzielonych, podtrzymuje Prometeusz.

Prometeusz - ornament sufity lobby Chrysler Building

Prometeusz – ornament sufity lobby Chrysler Building

Punkt widzenia zależy od…

Napisałam o trzech punktach widzenia miasta. Nie są one oczywiście zarezerwowane dla Nowego Jorku. Ale akurat tu łatwo dać się pochłonąć tylko jednemu z nich. Chcąc zobaczyć jak najwięcej, pragnie się pędzić numerowanymi ulicami. Podziwiać miejsca znane ze zdjęć. Dać się miastu porwać. Tymczasem trzeba mieć się na baczności… I pozwolić sobie zaglądać tu i tam, niekoniecznie podążając ubitymi ścieżkami.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.