Sztokholm: Södermalm

Stadshus i dworzec główny widziane z Monteliusvägen

Ach, co to był za weekend! Szare niebo, deszcz, wiatr, +2 stopnie Celsjusza, resztki topniejącego śniegu… Na szczęście z każdym dniem pogoda poprawiała się umożliwiając „błądzenie po mieście”. Tegoroczny pobyt w Sztokholmie każe mi poszerzyć listę „top 3 + 1” o jeszcze jedno miejsce: Södermalm.

Wyspę odkrywałam na nowo podczas każdego pobytu w Sztokholmie dzięki M., który zawsze wyciągał mnie tam na spacer. Mimo wielu innych fantastycznych miejsc, które mogłabym rekomendować (Kaknästornet, Kastelholmen czy Hammarby Sjöstad), Söder to niepowtarzalny charakter, złożony z tego co stare, nowe i niepokorne. Miejsce spotkań i dyskusji oraz wspaniałych sztokholmskich widoków.

Zacznijmy od Slussen

Dotrzeć na Södermalm nie jest problemem – dzięki doskonałej komunikacji możemy albo tam dojechać (rowerem, tramwajem czy autobusem) albo dopłynąć promem. Przystanek docelowy: Slussen. Zatrzymajmy się na chwilę w tym miejscu. Dlaczego? Już tłumaczę.

Miejsce, w którym Jezioro Mälaren wpada do Bałtyku

Stojąc twarzą w kierunku Söder, po prawej stronie mamy Jezioro, po lewej – Bałtyk. A pod nami uskok, który pod koniec XVIII wieku był małym wodospadzikiem znacząco utrudniającym żeglugę. Różne poziomy wody wymusiły budowę śluzy (Slussen – stąd nazwa miejsca). Od tamtej pory miejsce ciągle było rozbudowywane i przebudowywane, aż do obecnego kształtu, który to zyskało w 1935 roku.

Widok na Slussen z Katarinahissen. Zdjęcie zrobiłam podczas sierpniowego pobytu w Sztokholmie.

„Skrzyżowanie” łączące ruch pieszy, kołowy, torowy i wodny

Slussen można obserwować nie tylko z poziomu ulicy, ale też z Katarinahissen, czyli z windy, która wyjeżdża na wysokość Söder (ok. 38 m). Jeśli nie chcemy jechać windą, możemy wejść na kładkę wiodącą do szybu od strony Söder.Trudno Slussen nazwać po prostu skrzyżowaniem. To skomplikowany rozjazd na kilku poziomach, w który wpleciona jest zajezdnia autobusowa, a pod którym znajduje się stacja metra. Do tego oczywiście śluzy wodne, drogi mające po dwa pasy w każdą ze stron, osobne pasy dla rowerzystów i chodniki dla pieszych. Ach, i jeszcze osobny rozjazd dla pociągów i metra. Co ciekawe, piesi nie są zepchnięci na sam dół, a rowerzyści mają pierwszeństwo. Podobno kiedy jest się tam pierwszy raz jako kierowca samochodu masz wrażenie, że to „totalny koszmar” (cytat z rodowitego mieszkańca Sztokholmu). Ale jak tu się nie dziwić, kiedy „skrzyżowanie” wygląda tak:

Slussen

No właśnie. I to wszystko stworzono w latach 30-tych ubiegłego stulecia…

Konstrukcja z lat 30-tych, która funkcjonuje do dziś

… w dodatku dla ruchu lewostronnego. Tak, tak – jeśli przyglądniecie się zdjęciom z lat 30-tych i 40-tych, wyraźnie to widać. Prawostronny ruch w Szwecji obowiązuje od 3 września 1967 roku (czyli tzw. „Dagen H”), o czym szerzej dowiedzieć się można z Wikipedii (wersja polska i wersja angielska).

Stockholm Slussen

Oczywiście stan Slussen pozostawia obecnie wiele do życzenia. Ze względu na ogromną eksploatację, wilgoć i zmienne temperatury, konstrukcja niszczeje. Co prawda prowadzone są doraźne prace, ale jednak miejsce to wymaga gruntownej przebudowy. Zdania mieszkańców Sztokholmu są na ten temat podzielone.

Plac budowy, którego cel i wizja powinny inspirować polskich planistów

Tak jak wspominałam, teraz to plac budowy, natomiast w pełni funkcjonalny (dla Krakusów: nie, to nie wygląda jak remont Mogilskiej). Prace ruszyły w 2012 roku. Nowa wersja Slussen zakłada znaczne uproszczenie rozwiązania komunikacyjnego oraz stworzenie bardziej przyjaznej i zielonej przestrzeni publicznej. Większość ruchu ma zostać ukryta pod ziemią, na której stworzony zostanie park. Zatem drodzy planiści: bierzmy przykład ze Szwedów i nie wycinajmy drzew, tylko je sadźmy!

Włodarze Sztokholmu przygotowali krótki film o historii, stanie obecnym i rozbudowie Slussen. Co prawda jest on po Szwedzku, natomiast zdjęcia i plany są na tyle czytelne, że nie wymagają komentarza.

Monteliusvägen

To ścieżka spacerowa na Södermalm, o której przewodniki raczej nie wspominają. W zimie pustawa (jest tam bardzo ślisko i wietrznie), w lecie całkiem popularna wśród mieszkańców Sztokholmu oraz ciekawskich turystów. Oferuje wspaniały widok na Jezioro Mälaren, Stadthuset (ratusz), oraz Riddarholmen. Ścieżka nie jest długa, kończy się w wątpliwie ciekawym sąsiedztwie, ale oferuje łatwe zejście do Södermalarmstrand (nadbrzeże), którym można dojść aż do samego Västerbron – potężnego stalowego mostu łączącego Södermalm, Langholmen i Kungsholmen.

Västerbron widziany z Monteliusvägen

Södermalm

Södermalm jako całość to duża dzielnica, w której dobrze widoczny jest „hipsterski” i artystyczny charakter miasta. Wiele sklepów z winylami, księgarnie, restauracje, knajpki, restauracyjki, firmowy sklep i pracownia Nudie Jeans. Wszystko to mieści się zarówno w starych jak i tych bardziej współczesnych kamienicach. Jak na sztokholmskie warunki teren jest górzysty (czyli pagórkowaty), dzięki czemu kapitalnie widać Globen oraz „wielopoziomowość” miasta. Czasem parter okazuje się być pierwszym piętrem kiedy tylko podejdziemy na drugą stronę budynku. Warto po Söder po prostu pospacerować i dać się zgubić w jego uliczkach.

Söder w pobliżu Slussen. Kolorowe kamieniczki i wielopoziomowość - to co jest parterem, czasem okazuje się pierwszym piętrem...

Fotografiska

Na koniec dnia warto odwiedzić galerię fotografii, czyli Fotografiska. Dzięki temu, że muzeum jest otwarte do 23.00, można zaplanować sobie kulturalny wieczór. Jakość wrażeń zależy oczywiście od wystaw jakie w danej chwili są oferowane. W końcu przychodzimy tam po to, by poznać pewne trendy i skonfrontować się z tymi nam znanymi. Ponadto, tamtejsza kawiarnia i restauracja, prócz wyśmienitej kuchni, oferuje wspaniały widok na miasto.

Moje sztokholmskie Święte Graale

Mimo trzech weekendów spędzonych w Sztokholmie ciągle nie udało mi się zwiedzić Nordiskamuseet, Stathuset czy Drottingholm. Nie złożyło się również na wizytę w filharmonii ani operze. Cóż, mam nadzieję, że nadrobię następnym razem… I podzielę się z Tobą wrażeniami.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.